Ziektebeelden

Blauwtong

Het virus en de verspreiding
Blauwtong is een virusziekte die alleen bij herkauwers voorkomt. In de regel worden geïnfecteerde schapen zieker dan geiten en runderen. Bij schapen kan er zelfs aanzienlijke sterfte in een koppel plaatsvinden.  Blauwtong wordt verspreid door knutten (culicoides) en niet door onderling contact tussen dieren!! De knut verspreid het virus door eerst een geïnfecteerde herkauwer te steken en vervolgens een gezonde herkauwer te steken. De verspreiding van het virus is daarmee afhankelijk van het verspreidingsgebied van de knut.

Verschijnselen en behandeling bij runderen/geiten
De meest in het oogspringende verschijnselen bij runderen zijn een kapotte neusspiegel, spenen met korsten erop, bollere ogen, zwelling van het oogslijmvlies, ooguitvloeiing, koorts en oedeem in de kroonrand en ten gevolge daarvan kreupelheid.
Omdat we met een virus te maken hebben is er geen specifieke therapie voor de aandoening. Wel adviseren wij om geïnfecteerde runderen, die ziekteverschijnselen vertonen, te ondersteunen met een ontstekingremmer. In ernstigere gevallen is ook het toedienen van antibiotica mogelijk.

Verschijnselen en behandeling bij schapen
Bij schapen zijn de verschijnselen van blauwtong veel heftiger dan bij runderen. Wel kan het ziektebeeld behoorlijk verschillen (van kreupelheid tot aan algeheel ziek en sterfte). In het zuiden van het land sterft op sommige bedrijven tot 25 procent van de aangetaste schapen!!
Het eerste symptoom dat bij een schaap opvalt is dat het schaap veel te dun is en een te dikke kop heeft (met name de lippen) en vaak een wat natte onderkaak heeft. Bij inspectie vallen laesies in de mond op. Deze zitten op de overgang van het slijmvlies naar de huid. Een witte “waas” over het oog kan ook worden waargenomen. Veel van de schapen zijn erg kreupel en blijven daardoor veel liggen. Een blauwe tong is een zeldzame waarneming!

Ook bij schapen geldt dat er geen specifieke therapie voor deze aandoening is, omdat we met een virusinfectie te maken hebben. Omdat de symptomen bij schapen heftiger zijn, is het bestrijden van secundaire infecties erg belangrijk. De behandeling van een schaap met blauwtong bestaat uit het toedienen van ontstekings-remmers en daarnaast een antibioticum. Een schaap dat niet meer wil eten kan daarnaast ook nog worden behandeld met corticosteroïden. Een goede verzorging van het zieke schaap is essentieel! Zorg voor een zachte, droge en beschutte ligplaats waar steeds voldoende schoon drinkwater en voer in de buurt staat (ze lopen immers slecht!).

Gevolgen voor het bedrijf
Op dit moment is er een beperking voor een bedrijf met verdachte herkauwers en dat is dat deze herkauwers het bedrijf niet mogen verlaten tot er een uitslag bekend is. Indien de uitslag positief is (en er dus blauwtongvirus is aangetoond), moet het besmette dier gedurende 60 dagen op het bedrijf aanwezig blijven. Overige koeien, kalveren, schapen, geiten en lammeren mogen net als de melk het bedrijf verlaten.

Preventie
Het is inmiddels mogelijk om herkauwers te vaccineren om zodoende te voorkomen dat herkauwers ziek worden. Lammeren kunnen gevaccineerd worden vanaf een leeftijd van 1 (indien de lammeren geboren zijn uit niet-gevaccineerde moeders) of 2,5 maand (indien de moederdieren gevaccineerd waren). Geiten moeten 3-4 weken na de eerste enting nogmaals gevaccineerd worden. Deze herhalingsenting is niet nodig bij schapen. Vervolgens moeten de dieren eens per jaar geënt worden.
Verder kan er preventief wat gedaan worden om te voorkomen dat uw herkauwers worden gestoken door knutten. Dit is nooit helemaal mogelijk, maar het is wel mogelijk om de knut voor een deel te bestrijden door gebruik te maken van een insecticide.
Over welke middelen bij runderen en schapen kunnen worden gebruikt, advisren wij u graag.

Advies
Omdat we te maken hebben met een aangifteplichtige ziekte moeten verdachte dieren worden gemeld. Vanaf maandag aanstaande is het niet meer noodzakelijk dat de VWA (Voedsel en WarenAutoriteit) meegaat naar uw bedrijf om bloed af te nemen. De gang van zaken zal dan zijn dat wij een bloedmonster van de verdachte dieren zullen nemen, waarna u na ongeveer 7 werkdagen een uitslag kunt verwachten. De overheid neemt de gemaakte kosten op zich, zowel van de dierenarts, als bloedafname, en het onderzoek).

Wetenswaardigheden
Bluetongue is niet gevaarlijk voor de mens;
Zwarte schapen hebben een donkere (blauwachtige) tong;
Een zieke dekram is tot 6 weken na de ziekte onvruchtbaar;
Geiten en herten zijn minder gevoelig dan runderen en schapen;
Bluetongue kan alleen door knutten en besmette naalden worden
verspreid.